Damdan Düşen Adamı Bulmak Neden Önemlidir?
Suçlu değil kök neden aramak üzerine.
KOBİ’lerde sorun olduğunda ilk refleks şudur:
“Kim yaptı bunu?”
Oysa asıl soru şudur:
“Bu nasıl oldu?”
Ama biz kültürel olarak ikinci soruyu pek sormayız.
Çünkü “sebep” ile uğraşmak zordur.
“Suçlu” bulmak ise kolaydır.
Tavan Akıyor, Herkes Yeri Kuruluyor
Tavandan su damlar.
Birisi kovayı koyar.
Birisi bezi alır.
Birisi camı açar.
Birisi elektrik kablosunu çeker.
Herkes çalışır.
Ama kimse çatıya çıkmaz.
Çünkü çatıya çıkmak:
- Zaman ister
- İnceleme ister
- Sorumluluk ister
Yeri kurulamak ise hızlı çözümdür.
Ve geçici çözümler, KOBİ’lerde çok sevilir.
“Damdan Düşen Adamı” Bulmak
Sorun olduğunda:
- Muhasebe suçlanır
- IT suçlanır
- Operasyon suçlanır
- Personel suçlanır
Oysa çoğu zaman problem kişi değildir.
Sistemsizliktir.
Dam düşen adam, kovayı geç koyan kişi değil,
çatının delik olduğunu fark etmeyen düzendir.
KOBİ’lerde En Yaygın Yönetim Refleksi
Sorun → Müdahale → Unut
Kök neden → Analiz → Sistem kur → Tekrar olmasın
bu döngü nadiren çalışır.
Bu yüzden aynı sorunlar farklı kişilerle tekrar eder.
Kişiler Değişir, Sorun Değişmez
Bir personel gider, yenisi gelir.
Aynı hata tekrar olur.
Çünkü hata kişide değil, süreçtedir.
Ama biz yine kişiyi değiştiririz.
Kök Neden Analizi Yapılmadığında
- Bütçe neden aşıldı bilinmez
- ERP neden kullanılmıyor bilinmez
- Raporlar neden geç geliyor bilinmez
- İşler neden gecikiyor bilinmez
Sadece sonuçlar konuşulur.
Doğru Soru Şudur
“Bu hata nasıl mümkün oldu?”
Bu soru sorulduğunda:
- Süreçler ortaya çıkar
- Yetkiler netleşir
- Kontrol mekanizmaları kurulur
- Sistem güçlenir
Sonuç
Damlayan suyu silmek çözüm değildir.
Çatıyı tamir etmek çözümdür.
KOBİ’lerde gerçek gelişim, suçlu bulmakla değil,
kök nedeni bulmakla başlar.
